مزایای آموزش و یادگیری الکترونیکی

فنّاوری نحوه‌ی زندگی ما را دگرگون کرده است. وقت آن رسیده است که نحوه‌ی یادگیری نیز دگرگون شود.

در قرن ۲۱ میلادی، انسان‌ها بایستی خیلی بیشتر از گذشته یاد بگیرند. اما استفاده از کلاس‌های سنتی برای یادگیری، روزبه‌روز پرهزینه‌تر می‌شود. این هزینه تنها به هزینه‌ی مالی ختم نمی‌شود. بلکه شامل هدر رفتن وقت در رفت‌وآمد به کلاس‌ها، ایجاد ترافیک و آلودگی به خاطر رفت‌وآمد، و نیز قطع بیشتر درختان و مصرف منابع دیگر برای تهیه کردن منابع آموزشی، نیز می‌شود. بنده خودم به‌شخصه یادم می‌آید که برای شرکت در یک کلاس آموزش زبانِ یک‌ساعته، چیزی نزدیک به دو ساعت در رفت‌وبرگشت به سر می‌بردم. از همه بدتر این بود که شاید از آن کلاسِ یک‌ساعته تنها نیم ساعتش مفید بود. از طرف دیگر در قرن ۲۱ حتی افراد شاغل نیز بایستی در حال یادگیری باشند و خود را به‌روز نگه‌دارند. اما اگر فردی شاغل بخواهد در کلاس‌های آموزشی شرکت کند، قطعاً از کارش بازمی‌ماند. بنابراین، با توجه به این موضوعات، ناچاریم که روشی مدرن، کارآمد، منعطف و کم‌هزینه اتخاذ کنیم که این روش، یادگیری الکترونیکی نام دارد. یادگیری الکترونیکی مزایای بسیار زیادی دارد که در این نوشته سعی می‌کنیم به ۶ تای آن‌ها اشاره‌کنیم. در اینفوگرافیک زیر به‌طور خلاصه این شش مزیت بیان شده است.

یادگیری الکترونیکی

اینفوگرافیک مزایای یادگیری الکترونیکی

۱- کارآمد و سریع

فرض کنید همین‌الان قصد دارید که در یک کلاس آموزشی شرکت کنید. احتمالاً بایستی یک روز در هفته‌ی خود را خالی کنید که به موسسه‌ی آموزشی موردنظر بروید و ثبت‌نام کنید. و به‌احتمال خیلی بیشتر شروع کلاس‌های شما به اول ترم بعد، یا هنگامی‌که تعداد افراد کافی برای شروع کلاس ثبت‌نام کرده باشند، موکول می‌شود. اما همین کار را برای یک کلاس آموزش الکترونیکی شاید بتوان در کمتر از یک ساعت انجام داد.

از طرف دیگر، وقتی شما در یک کلاس فیزیکی مرسوم شرکت می‌کنید، تنها در همان زمان مقرر کلاس می‌توانید چیزهای جدید یاد بگیرید و مشکلات خود را حل کند. اگر چیزی را یاد نگرفتید و یا چیزی را فراموش کردید، بایستی تا کلاس بعدی صبر کنید. اما در آموزش الکترونیکی شما به‌طور ۲۴ ساعته به منابع دسترسی دارید. شما قادر هستید که متناسب با ویژگی‌های خودتان، گام بردارید. یعنی اگر سریع یاد می‌گیرید، می‌توانید سریع‌تر درس را تمام کنید. اگر دیرتر یاد می‌گیرید، می‌توانید تا جایی که دوست دارید مطالب را مرور کنید.

همچنین، در یادگیری الکترونیکی مطالب می‌تواند خیلی شسته‌رفته تر و در واحدهای کوچک‌تری به شما منتقل شود. حتماً بارها این اتفاق افتاده است که در یک کلاس فیزیکی حاضر بوده‌اید اما رشته‌ی کلاس یکجایی از دستتان دررفته است و از سر تا ته آن کلاس را نفهمیده‌اید. این موضوع به خاطر این است که حجم مطالبی که در یک جلسه‌ی درسی گفته می‌شود زیاد است. و ممکن است که این مطالب با یکدیگر ارتباطی نیز نداشته باشد. اما در یادگیری الکترونیکی، مدیریت ارائه‌ی مطالب می‌تواند طوری صورت بگیرد که در واحدهای کوچک‌تر و مستقل از هم ارائه شوند.

۲-ثبات و سازگاری

اگر دانشگاهی بوده‌اید یا همین‌الان دانشجو هستید حتماً میدانید که اول ترم هنگام انتخاب واحد و تعیین استاد درس چه غوغایی است. همه دنبال این موضوع هستند که چه استادی خوب درس می‌دهد، یا خوب نمره می‌دهد! کسانی که اولویت بالاتری در انتخاب واحد دارند، معمولاً می‌توانند استاد بهتری انتخاب کنند. یک درس را در نظر بگیرید که دو استاد متفاوت آن را ارائه می‌کنند. کلاس یک استاد ممکن است با تعداد افرادی بیش‌ازحد مجاز تشکیل شود، درحالی‌که کلاس دیگری با تعداد بسیار کمی تشکیل شود. همه‌ی این موضوعات به خاطر این است که ثبات و سازگاری در کلاس‌های فیزیکی مرسوم خیلی پایین است. و روند اداره‌ی کلاس بستگی به شرایط استاد و خیلی فاکتورهای دیگر دارد. همه‌ی این موضوعات باعث می‌شود که در کل کیفیت یادگیری پایین‌تر بیاید.

از طرف دیگر اما در آموزش الکترونیکی ثبات و سازگاری بسیار بالا است. در این روش، افراد پیامی ثابت را دریافت می‌کنند. که البته این پیام در طول زمان نیز بهتر و بهتر شده است.

۳- همیشه به‌روز

به‌روز بودن دوره‌های الکترونیکی از دو جنبه قابل‌بررسی است.

در قسمت ثبات و سازگاری آموزش الکترونیکی بیان شد که در این روش افراد پیام ثابتی را دریافت می‌کنند. وقتی پیام دریافتی ثابت باشد می‌توان آن را به‌راحتی آزمایش کرد. یعنی هر بار تغییراتی در آن اعمال کرد تا ببینیم که آیا خروجی بهتر می‌شود یا نه. همچنین در طول زمان افراد مشکلات و پیشنهاد‌های خود را به سازندگان میگویند و آن‌ها می‌توانند نظرات دانشجویان را اعمال کنند.

از طرف دیگر فرض کنید که در فرایند تهیه‌ی موضوعی، چیزی از قلم افتاده باشد. یا در طول زمان چیز جدیدی اضافه شده باشد. در این حالت، به‌روزرسانی می‌تواند از طریق آپلود ساده‌ی اطلاعات جدید در سرور انجام شود و به‌محض این کار، همه می‌توانند به مطلب به‌روزرسانی شده دسترسی داشته باشند.

۴- یادگیری سبز

این مزیت برای خود بنده از همه‌ی مزیت‌های دیگر، جذاب‌تر است. یادگیری الکترونیکی روش بسیار مؤثری در حفظ طبیعت و کم کردن تولیدات کربنی است.

در تحقیقی که روی این موضوع انجام شده بود، نتیجه گرفته شده است در یادگیری الکترونیکی، که به‌طور متوسط برای هر نفر ۹۰ درصد انرژی کمتری مصرف می‌شود و ۸۵ درصد CO2 کمتری وارد طبیعت می‌شود.

در ادامه، به حوزه‌هایی کلیدی، که در آن آموزش الکترونیکی صدمه‌ی کمتری به محیط وارد می‌کند، اشاره‌شده است:

  • قطع کردن هزینه‌های سفر و مسکن مرتبط با آموزش سنتی
  • عدم احتیاج به فضای فیزیکی و نگهداری از آن
  • عدم احتیاج به کاغذ، یعنی محافظت از درختان

اگر خوب به این موضوع نگاهی بیندازیم متوجه می‌شویم که هرچقدر ما بیشتر دوستدار طبیعت باشیم، چه در بلندمدت و چه در کوتاه‌مدت، منافع بهتری نصیب ما می‌شود. که در آیتم بعدی بیشتر مشهود است.

۵- صرفه‌جویی

هرچقدر با طبیعت بیشتر دوست باشیم، طبیعت نیز بیشتر با ما دوست است و بیشتر به ما لطف می‌کند. اگر یادگیری ما الکترونیکی باشد، در موارد متعددی صرفه‌جویی کرده‌ایم. به‌طورکلی این صرفه‌جویی هم می‌تواند کوتاه‌مدت باشد هم بلندمدت.

صرفه‌جویی کوتاه‌مدت:

صرفه‌جویی کوتاه‌مدت تقریباً همان چیزهایی است که در بحث یادگیری سبز آمد. قطع کردن هزینه‌های سفر و مسکن مرتبط با آموزش سنتی و نیز عدم احتیاج به فضای فیزیکی و نگهداری از آن، باعث می‌شود که هزینه‌های این نوع آموزش به‌شدت پایین بیاید.

صرفه‌جویی بلندمدت:

صرفه‌جویی کوتاه‌مدت در جای خود بسیار ارزشمند است اما یادگیری الکترونیکی تنها به این موضوع ختم نمی‌شود بلکه در بلندمدت نیز صرفه‌جویی‌های زیادی را به ارمغان می‌آورد. مطالعات موردی بسیار زیادی روی یادگیری الکترونیکی که توسط سازمان‌های مختلف انجام شده است، نشان می‌دهد که این موضوع عملکرد سازمان، و افراد آن را بسیار بالا برده است.

۶- انعطاف‌پذیر و سیار

یادگیری الکترونیکی بسیار انعطاف‌پذیر است. چون تقریباً می‌توان گفت که در هر زمان و مکانی می‌تواند انجام بگیرد. بنابراین خیلی‌ها می‌توانند از این موضوع بهره‌مند شوند. از کارمندی که وقت مناسبی برای رفتن به کلاس ندارد، تا افرادی که در نقاط دوردستی نسبت به کلان‌شهرها هستند و برای آموزش نیاز دارند به کلان‌شهری سفر کنند. این موضوع خود می‌تواند باعث کمتر شدن تراکم جمعیتی در کلان‌شهرها شود که یکی از مشکلات مهم امروز جامعه‌ی ایرانی است.

نظر شما در رابطه با یادگیری الکترونیکی چیست؟ آیا فکر می‌کنید که روش خوبی برای یادگیری است. آینده‌ی آن را چطور ارزیابی می‌کنید؟

منتظر نظرات شما هستم.

نوشته شده در روش آموزشی.

پاسخ دهید

نکات مهم:

1- اگر کامنت گذاشتید و گزینه ی ارسال را زدید، کامنت شما همان لحظه نمایش داده نمیشود بلکه در انتظار تایید ما قرار میگیرد

2- نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز با علامت * علامتگذاری شده اند

15 دیدگاه

  1. اره من بودم و یقینا در مواردی خوب لیکن در مواردی اصلا مناسب نیست چون دانشگاه الکترونیک محاسنی داره ازجمع کاهش هزینه رفت و امد کاهش استرس تحصیلی و استفاده از وقتهایی که در منزل یا محل کار هستید اما مشکل اصلی چیزی دیگره و اون اینکه با اساتید چشم در چشم نیستی اگر مشکلی داشته باشی قابل حل نیست مشکل دیگه لذت تحصیلی در فضای واقعی را نداره حس خوب دانشجو بودن که میتونه لذت بخش باشه وجود نداره و باز هست که میتونم راحت توضیح بدم چون تجربه کردم و از اینکه تجربه کردم ۷۰درصد پشیمونم چون همکاری ندیدم بعضا مشکلات قابل حل نیست احترامی که باید نمیشه در موانع پیش رو دید ووووووو

  2. درود لازم به ذکر است که این موضوع که فرمودید خیلی وقت است در ایران وجود دارد اما به دلایلی که برخی از آن ها در ادامه بیان خواهد شد پیشرفتش به صورت جامع و مانع چندان چشم گیر نبوده است.
    واژه ی سبز بودن چندان در مورد آن صدق نمی کند. به طور مثال امواج الکترومغناطیس با بسامد و دامنه ی بالا، ساطع شده از سامانه های مخابراتی و … تنها بخشی از آلودگی های آن است.
    یادگیری با توانایی ایجاد و درک ارتباط بین داده های ورودی به مغز با داده های تربیت شده به واسطه ی مرور و مقایسه و برابری در گذشته (داده های تربیتی) صورت می پذیرد و در صورت وجود عامل هم افزایی پویا این کار با قدرت بیشتری صورت می گیرد که این مورد را باید به صورت تقابلی و تعاملی آن هم به لحظه (در دم) صورت بگیرد که در سامانه های نوین عدم وجود عنصری قوی در این رابطه نقطه کاستی بزرگی در آن ها ایجاد کرده است.
    تنها مزیت ها که غیر قابل چشم پوشی است، سرعت و ضریب نفوذ آن (در انتقال، ویرایش، همگرایی و …) البته در صورت وجود زیر ساخت های لازم و مناسب می باشد که خود دو شرط لازم و مناسب بودن و همچنین به روز رسانی ابزار آن در کل هزینه بر می باشد. بحث در این مورد بسیار بزرگ تر از آن است که در چند خط تفسیر بگنجد. با سپاس فراوان

  3. بنظر من آموزش مجازی در ایران در حال رشد و پیدا کردن جایگاه اصلیش هست. بنده هم تجربه تحصیل بصورت مجازی رو دارم و هم سایتی که امکانات آموزش مجازی رو برای اساتید فراهم می کند را راه اندازی کردم که استقبال خووب بوده

    • هدف ما در راه اندازی این سایت گسترش فرهنگ آموزش هست . یعنی به این شکل هر شخصی که دارای تخصصی هست و امکان آموزش مجازی آن نیز وجود دارد می تواند از طریق سایت ما بصورت آنلاین آموزش دهد . ما بستر کلاس مجازی را برای این افراد بصورت رایگان فراهم می کنیم. این شیوه باعث می شود که یک چرخه ای از کابران با تخصص های مختلف شکل بگیرند و دانشجو ها بدون محدودیت جغرافیایی و زمانی بتوانند در این کلاس های مجازی شرکت کنند و یاد بگیرند البته سرویس ها و امکانات دیگر نیز ارائه می شود که توضیح آن طولانی می باشد

  4. با سلام و تشکر از طرح مطلب بنظر من یادگیری الکترونیکی یکی از بهترین شیوه های اموزشی و متداول در سراسر دنیاست که هنوز جایگاه شایسته خود را در ایران پیدا نکرده است اما مسلما در اینده ذهنیت نسبت به ان تغییر پیدا خواهد کرد و با استقبال بیشتر مواجه خواهد شد. این شیوه بویژه برای شاغلین کارامد است و فکر میکنم زمان ان رسیده که طرز فکر ما از دانشجوی صرف بودن به یادگیری مستمر چه با کسب مدرک چه بدون آن تغییر کند. در حال حاضر هم میبینیم فن اوری اطلاعات واقعا انقلابی را در بالابردن سطح دانش ایجاد کرده است.
    دانشگاه های دولتی در حال حاضر دوره های خوبی را برگزار میکنند اما هنوز هم جا دارد که بر کیفیت اموزش بیافزایند و از نظر بحث فنی نیز بیشتر تجهیز شوند. از معایب این دوره ها رو در رو نبودن استاد و دانشجوست که بیشتر جنبه روانی بنظر من دارد که حس حضور در مقابل استاد بر فرد و یادگیری او اثر میگذارد که میشود تلفیقی از کلاسهای حضوری و مجازی ایجاد کرد. بزرگترین حسن اینگونه اموزشها هم مستقل باراوردن دانشجوست استاد صرفا راهنماست جزوه نمی دهد و وقت هم کمتر تلف میشود. در صورت پیشرفت ان و کاهش هزینه تحصیل همه میتوانند هم کار خود را داشته باشند و هم با تلاش تحصیلات تکمیلی و مدرک خوبی اخذ نمایند.

    • سلام
      ممنونم از نظر خوبی که دادین.
      بله دانشگاههای دولتی مدتیه که این کار رو شروع کردن. ولی به نظرم به درستی شروع نشده. اینکه این کلاسها به دوره های به اصطلاح مجازی اختصاص داره که معمولا افرادی هستند که رتبه های کنکوری بسیار پایینی دارند باعث میشه این تلقین به وجود بیاد که این دوره ها به درد افراد سطح پایین تر میخوره. البته بنده قصد جسارت به دانشجویان دوره ی مجازی ندارم و اتفاقا به نظرم روش خیلی خوبی اتخاذ شده ولی به هر حال در دید خیلی ها فکر کنم این موضوع خیلی پر رنگ باشه. در ضمن پولهای بسیار گزافی از این نوع دانشجویان گرفته میشه که اصلا با روح آموزش مجازی (که صرف جویی در هزینه هسست) اصلا سازگار نیست. شاید نظر بنده درست نباشه اما احساس میکنم دانشگاه ها برای جبران کسری بودجه دست به این کار زدند.

      • هیچ کاری از ابتدا بدون نقص نیست. هنوز جامعه این شیوه را نپذیرفته خوب مسلم است بهترینها دوره روزانه را ترجیح میدهند و رتبه های پایین تر مجازی را انتخاب میکنند اما اگر کیفیت خوب باشد بطور مثال چرا نخبه ها از سال اول و دوم هم کار نکنند و هم درس بخوانند؟! چرا در دوره دکتری شرط این است که دانشجو باید تمام وقت درس بخواند ایا دانشگاه تضمینی برای ایجاد شغل به او میدهد؟ ایا این شیوه بهتر نیست که فرصت تحصیل را در کنار سایر فعالیتها خواهد داد؟ بنده شخصا اگر بخواهم ادامه تحصیل بدهم انتخاب اولم اینگونه تحصیل کردن است. فرهنگ ما این است که بچه ها تا ۲۷٫۲۸ سالگی زیر چتر حمایتی خانواده درس بخوانند در صورتی که اگر از ۲۰ سالگی کار کنند و در کنارش با کیفیت خوب و صرف وقت کمتر درس بخوانند تجربه و دانش را با هم خواهند داشت

        • بله درست میفرمایید. در رابطه با تحصیل در کنار کا هم کاملا با شما موافقم. نبایستی کار کردن فدای تحصیل بشه. مخصوصا وقتیکه حجم بسیار زیادی از دانشجویان ما تنها به کارشناسی بسنده نمیکنن و ارشد و دکتری هم میخونن. ظاهرا خونواده ها اینطور فکر میکنن که تحصیل بیشتر یعنی فرصت شغلی بیشتر. درحالی که اصلا اینطور نیست.

  5. با عرض سلام.
    راستش من نه دانشجوی مجازی هستم و نه از راه دور در محیط اموزشی بودم، فقط در حیطه کار از راه دور میخواستم یه توضیحی بدم چون چندین ساله که بنده در هفته چند روزیو در منزل و از طریق اینترنت کار میکنم. به نظر من عصر حاضر دیگه عصر وقت تلف کردن و تو ترافیک موندنو درگیر بلیط خریدن و تو صف اتوبوس ایستادن نیست.
    به نظر میرسه هر چقدر به جلو تر میریم سرعت گذار عقربه ساعت هم بیشتر میشه و در واقع عصر عصر سرعته …
    یعنی باید در کوهتاهترین زمان ممکن بهترین نتیجه رو بدست اورد.
    نمی خوام حضور فیس تو فیسی رو در اموزش و یا اشتغال رد کنم خودم اعتقاد به ارتباطه نزدیک داشتن هستم اما در عصر حاضر ملتی که بهینه تر از زمان و انرژی یا هر چیزه مصرفی دیگه استفاده کنند موفقترن پسسسس…. باید این روش اموزش یا اشتغال گسترش پیدا کنه و مردم هم با این تایپ زندگی اشنا بشن.
    خودم به نوبه خودم وقتی از منزل کار میکنم و تو گرما و سرما سوار اتوبوس و مترو یا سواری نمیشم و هوای شهرمو کثیفتر نمیکنم و وقتمم اینجوری پشت ترافیک تلف نمی کنم.در هر صورت من در مورد بحثه کارشناسی تخصصی ندارم و یا انالیز حوضه ای و میدانی این موضوع ولی باید با زمان پیشرفت و به نظر بنده این موضوع میتونی کمک شایانی به کشورمون بکنه…
    با تشکر.

  6. به نکات خیلی خوبی اشاره کردید. البته من با جناب سعید که در رابطه با مزایای کلاس گفتن، موافقم. چون در کلاس روابط دو نفره و چند نفره شکل میگیره و زبان آموز تا حدودی محیط رو شبیه سازی میکنه و مکالمه به صورت واقعی شکل میگیره درحالیکه با نرم افزار این امکان وجود نداره و تنها از طریق شنیدن یادگیری صورت میگیره. با این حال این تنها مزیت کلاس به شمار میره و متاسفانه متاسفانه عقب موندگی کلاس های زبان بسیار شایع هست و حالت خشک و مدرسه گونه همچنان در محیط های آموزشی و مکانی که زبان آموز توش درس میخونه مشاهده میشه.
    یکی دیگه از مزیت های یادگیری الکترونیک این هست که حتی فردی که در طول روز سراغ برامه های آموزشی نمیره، حداقل تو زمانهای خاصی مث صف انتظار، بیمارستان و یا مکان هایی که زمانی رو باید به انتظار بشینه، ناخودآگاه به سراغ این برنامه های میره. البته در جامعه امروز ما این در صورتی صدق میکنه که دسترسی به اینترنت امکان پذیر نباشه! و فرد با صفحات اجتماعی وقتش رو به بطالت نگذرونه!!!

    • آمنه جان اگر شرایط مکالمه ی واقعی در کلاس شکل بگیره حرف شما صحیحه. اما واقعا آیا این کار صورت میگیره؟ حداقل شخصا تجربه ی خوبی تو این زمینه نداشتم. در ضمن بر فرض که مکالمه در کلاس مزیتی باشه، اینطور نیست که اینکار رو نشه با گوش دادن انجام داد. همونطوری که تو نوشته ی تکنیک سایه گفتم، میشه از گوش دادن جهت تقویت مکالمه استفاده کرد و اون هم با استفاده از تکنیک سایه تعاملی هست. در تکنیک سایه ی تعاملی شخص سعی میکنه از چیزی که میشنوه سوال بسازه و همون سوال رو جواب بده و یا به اون چیزی که میشنوه خودش یه چیزی اضافه کنه.

  7. سلام
    خیلی ها کلاس آموزشی را صرف یاد گرفتن انتخاب نمی کنند. البته اگر صرف یادگیری باشه ، این شیوه بهترین هست. در حالیکه انسان بیرون میره با مردم ارتباط برقرار میکنه تا خلا شخصیتیش پر بشه . سبک بشه. ضمن اینکه خیلی مطالب را یاد میگیره.
    باز عرض میکنم: اگر آموزش برای یادگیری باشه من شخصا این روش را دوست دارم.
    موفق باشید

  8. خيلي مطلب جالبي بود خود من خيلي تمايل دارم كه دوره ها وكلاسهاي تخصصي را به اين صورت باز بگيرم