چگونه می‌توانیم بهتر یاد بگیریم

نوشته شده در تاریخ سه‌شنبه 10 شهریور 1394

نقش فراموشی در یادگیری

فراموشی در دیدگاه خیلی‌ها رخدادی است که اصلاً خوب نیست و بایستی تلاش شود که جلوی آن گرفته شود. ولی پژوهش‌های جدید ثابت کرده است که فراموشی، اصلاً به بدی آنچه در باور همگان درست شده، نیست؛ و اتفاقاً عمل لازم و مثبتی است. فراموشی داده‌ها می‌تواند به‌گونه‌ای مدیریت شود که در درازمدت کیفیت یادگیری را بهتر و ژرف‌تر بکند. برای اینکه این موضوع را بهتر متوجه بشوید و روش برخورداری از فراموشی در یادگیری را یاد بگیرید، شما را به خواندن ادامه‌ی نوشتار دعوت می‌کنم.

تئوری جدید عدم استفاده (the new theory of disuse)

در اوایل سده‌ی نوزده میلادی، دانشمندان بر این باور بودند که عدم به‌کارگیری داده‌ها در طول زمان باعث می‌شود که نشانه‌های آن در حافظه روبه‌زوال برود. در میانه‌های همین سده، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که گذر زمان به‌تنهایی باعث روبه‌زوال رفتن داده‌ها در حافظه نمی‌شود. به‌جای آن، تداخل داده‌های جدید، این مشکل را به وجود می‌آورد. ولی تازه‌ترین پژوهش‌های علمی که با نام تئوری جدید عدم استفاده شناخته‌شده است، نشان می‌دهد که اصلاً هیچ داده‌ای در ذهن، روبه‌زوال نمی‌رود. بلکه دست‌نیافتنی می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، به کار نگرفتن داده‌هایی که درون حافظه ثبت‌شده‌اند، در طول زمان، باعث می‌شود که روزبه‌روز دسترسی به آن داده‌ها سخت و سخت‌تر شود. نه اینکه نشانه‌های آن، به‌طورکلی از میان برود.

ذخیره‌سازی و بازیابی

حافظه‌ی انسان بسیار بزرگ است. بررسی‌هایی که درزمینهٔ برآورد حافظه‌ی انسان انجام شده است، کمابیش ما را به این نتیجه می‌رساند که بگوییم فضای حافظه‌ی انسان نامحدود است. ولی هرچقدر هم که این فضا نامحدود باشد، محدودیت‌های شدیدی در بازیابی داده‌های ذخیره‌شده در حافظه وجود دارد. همه‌ی ما این تجربه را داشته‌ایم که در برخی شرایط، دانستنی‌هایی را که در حافظه داریم را نتوانیم به یاد بیاوریم. ولی در زمانی دیگر و یا هنگامی‌که در شرایط ویژه‌ای قرار می‌گیریم آن را دوباره به یاد بیاوریم.

بنابراین هر داده‌ای که در حافظه‌ی انسان ذخیره می‌شود در هر زمانی دارای دو ویژگی است. قدرت ذخیره‌سازی و قدرت بازیابی.

ذهن آموزش زبان انگلیسی به کودکان هیچ ایرادی ندارد و بسیار هم خوب است.

قدرت ذخیره‌سازی داده

قدرت ذخیره‌سازی، یک مقیاس کلی است که نشان می‌دهد داده‌ها با چه کیفیتی در حافظه ذخیره‌ شده‌اند. این پارامتر تنها می‌تواند افزایش پیدا کند. یعنی هرچه بیشتر با یک داده درگیر باشید، قدرت ذخیره‌سازی آن قوی‌تر می‌شود ولی اگر پس از مدتی درگیری خاصی با آن داده نداشته باشید، قدرت ذخیره‌سازی آن در همان تراز باقی می‌ماند و کم نمی‌شود.

قدرت بازیابی داده

قدرت بازیابی داده به توانایی انسان در دستیابی به دانستنی‌هایی که پیش‌ازاین در حافظه‌ی ما ذخیره‌شده‌اند، گفته می‌شود. قدرت بازیابی یک داده برخلاف قدرت ذخیره‌سازی در طول زمان و با توجه به مداخله دیگر داده‌ها کاهش و یا افزایش یابد. برای اینکه تفاوت قدرت بازیابی و قدرت ذخیره‌سازی برایتان بیشتر آشکار شود به مثالی که برای خود بنده روی داده است دقت کنید. بنده با یکی از بستگان دور خود که بیرون از کشور اقامت داشتند تنها از راه شبکه‌های اجتماعی ارتباط داشتم و وی را آنجا به طور کامل می‌شناختم. یک‌بار ایشان به طور اتفاقی ایران آمده بود و مرا دید. بنده هر کاری کردم ایشان را بجا نیاوردم تا اینکه ایشان گفت که در شبکه اجتماعی باهم در ارتباط هستیم. آنجا بود که به سرعت همه‌چیز یادم آمد. در این مثال، قدرت ذخیره شدن این داده در ذهن بنده بسیار قوی بود ولی قدرت بازیابی آن تنها محدود به آن شبکه اجتماعی شده بود.

چگونه داده‌ها را بهتر یاد بگیریم

کارکرد حافظه‌ی انسان به بالا بودن مقدار هر دو پارامتر قدرت ذخیره‌سازی و بازیابی بستگی دارد. اگر قدرت ذخیره‌سازی بالا باشد و قدرت بازیابی صفر باشد هیچ‌چیزی به یادمان نمی‌آید. اگر قدرت ذخیره‌سازی پایین باشد و قدرت بازیابی بالا باشد، قدرت بازیابی به سرعت در طول زمان کاهش پیدا می‌کند. برای نمونه اگر کسی به شما شماره تلفنی را بگوید، شاید همان لحظه و تا لحظاتی بعد آن را به خاطر بیاورید (یعنی قدرت بازیابی بالا) ولی چون قدرت ذخیره‌سازی آن شماره بسیار کم است به سرعت قدرت بازیابی نیز کاهش پیدا می‌کند. بنابراین چگونه می‌توان که این دو پارامتر را در تراز بالایی نگه داشت؟ به‌عبارت‌دیگر، چگونه می‌توانیم بهتر یاد بگیریم؟

فراموشی

اگر قدرت بازیابی یک داده در زمان خاصی بالا باشد، در آن زمان هیچ یادگیری بیشتری برای آن داده نمی‌تواند صورت بگیرد. به‌عبارت‌دیگر هرچقدر هم که آن داده در آن زمان دوباره تمرین و یا خوانده شود، قدرت ذخیره‌سازی آن بالا نمی‌رود. ولی اگر یادآوری در زمانی صورت بگیرد که داده‌ای فراموش شده است یا به‌عبارت‌دیگر قدرت بازیابی‌اش کم شده است؛ در این شرایط است که قدرت ذخیره‌سازی افزایش پیدا می‌کند. بنابراین این گفته شاید برای خیلی‌ها تعجب‌برانگیز باشد ولی فراموشی می‌تواند آغاز رسیدن به تراز بالاتری از یادگیری باشد. این مطلب پیش‌ازاین نیز در یادگیری لایه‌ای به‌گونه‌ی دیگری بیان شده بود.

فراموشی بر خلاف باور مرسوم، فراموشی اگر مدیریت شود می تواند برای یادگیری مفید باشد.

تغییر شرایط

پژوهشی روی دو گروه از دانش آموزان انجام شد که هر دو گروه قرار بود نوشته‌ای را در سه ساعت بررسی کنند و یاد بگیرند. گروه اول همه‌ی آن سه ساعت را در یک اتاق ثابت بودند. ولی گروه دوم نیمی از زمان خود را در یک اتاق، و نیمی دیگر را در اتاق دیگری سپری کردند. نتیجه‌ی این پژوهش نشان داد که گروه دوم بهتر از گروه اول آن نوشته را یاد گرفته بودند. این تنها بخش کوچکی از پژوهش‌های گسترده‌ای است که درزمینهٔ ی ارتباط میان تغییر شرایط یادگیری و یادگیری بهتر انجام شده است. بنابراین برای اینکه یادگیری با کیفیت بهتری باشد بایستی در شرایط گوناگون صورت بگیرد.

کمی بی‌نظمی

اگر فرایند یادگیری داده‌ها از نظم بسیار بالایی برخوردار باشد برای کوتاه‌مدت مناسب است. ولی برای اینکه در بلندمدت نیز داده‌ها را بتوانید بازیابی کنید بایستی روشی را انتخاب کنید که کمی بی‌نظمی در آن باشد. از روی نمونه اگر می‌خواهید مطلب الف، ب، و ث، را یاد بگیرید، به‌جای اینکه آن‌ها را به روش (الف الف الف ب ب ب ث ث ث) بخوانید، آن را به‌صورت (ب ث ب الف ث الف ب الف) بخوانید.

سخن پایانی

با توجه به مطالب بالا امیدوارم که دیدگاه تازه‌ای نسبت به فراموشی پیدا کرده باشید و بتوانید از آن برای یادگیری هرچه بیشتر استفاده کنید. در نوشتار بعدی به روش به‌کارگیری فراموشی به طور ویژه برای یادگیری زبان انگلیسی می‌پردازم.

نوشته شده در دسته‌های: روانشناسی آموزش

24 دیدگاه:

سیما

سلام آقای ناصری
من داشتم این عبارت’چطور یاد بگیریم طوری که یادمون نره’ رو سرچ می کردم که به سایت شما رسیدم و یه مطلب خیلی خوب در مورد یادگیری پیدا کردم،این که فراموشی در یادگیری اصلا چیز بدی نیست و اتفاقا کمکم می کنه که ‘ذخیره سازی’ اطلاعاتم رو بیشتر کنم.
داستان من اینه که یه دانشجو ارشد در مرحله پایان نامه هستم و ماه هاست که به خاطر این که نمی تونم خوب بخونم و یاد بگیرم کارم عقب افتاده و به تازگی هم مشغول به کار شدم و در همیشه آرزو داشته م که سریع و مفید هر چیزی رو یاد بگیرم تا بتونم چیزهای زیادی یاد بگیرم.
و این که الان نمی تونم مطالب رو خوب یاد بگیرم و به یادم بمونم باعث میشه حس کنم که توانایی هام برای رسیدن به آرزوهام کمه و باعث سرخوردگیم میشه.امیدوارم بتونم با روش شما به آرزوهام برسم.
راستی همین جور که اون مطلب رو در مورد یادگیری می خوندم دیدم بقیه مطالب سایتتون در مورد یادگیری زبان انگلیسی هم جالبه!و اتفاقا منم دنبال یادگیری زبان انگلیسی بودم.ممنون از راهنمایی ها

مهدی

با سلام
به نظر من یه چند نکته مهم مغفول مانده که اگه بهش توجه نشه، نتیجه درستی به بار نخواهد آورد. اگر اشتباهی در فهم مطالب یا منطق من است ممنون میشوم آگاهم کنید.
1- آیا می توان در یادگیری داده ها برای اولین بار باتعداد تکرار مشخصی به سقف بازیابی داده ها رسید؟ اگه بتوان، یقینا این سقف و تعداد تکرار را فهم کرد؛ می توان با تغییر شرایط(کاهش بازیابی) ولی همان تکرار قبلی قدرت ذخیره سازی را افزایش داد ولی باید توجه داشت که یک شرط مهم دارد: قدرت بازیابی با همان تعداد تکرار دوباره به سقف خود برسد چرا که اگر کاهش پیدا کند فرآیند یادگیری کاهش می یابد. بدین معنی که به مروز زمان با تداخل بیشتر و تکرار کمتر از دفعات قبلی قدرت بازیابی کاهش ولی قدرت ذخیره سازی افزایش می یابد که این یعنی کاهش یادگیری. بنابراین بایستی توجه داشت که اصل فراموشی موقعی باعث بهبود و ارتقاء یادگیری می گردد که در هر بار تکرار بازیابی را به سقف خود رساند(منظور سقف بار اول یادگیری داده ها)
2- اما اگر برای اولین به سقف بازیابی داده نرسید یا اگر فهم درستی از اینکه آیا به سقف رسیده ایم یانه نمی توان معیار درستی داشت که با چه تعداد تکرار و چگونه می توان شرایط را تغییر داد تا بر اساس اصل فراموشی یادگیری را ارتقاء داد.(توجه کنید که منظورم اینه که نمی توان بدون معیار مشخص یادگیری را ارتقاء داد)

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام
ممنون از نظرتون.
همه ی این قصه یادگیری بهتر بدین منظور نوشته شده بود که بحث تکرار، به این شکلی که الان مرسوم هست، مورد نقد قرار بگیره.
تکرار کردن یک موضوع، اولا زمانگیر، دوم کسل کننده، و سوم غیر بهینه هست. مثالی میزنم: می شه که یک لغت انگلیسی رو برای صد بار در یک روز تکرار کنیم. ولی همون لغت اگر استفاده ای ازش نشه یا مرور نشه، یک ماه بعد از یادمان می ره.
در عین حال اگر روز اول لغت رو ببینیم و مثلا هر هفته 5 بار اون رو یادآوری کنیم، در انتهای ماه، تنها 20 بار اون لغت رو تکرار کردیم و از یادمون هم نرفته. یعنی 20>100
حالا نوشته ی فوق حتی از این موضوع فراتر میره. یعنی میگه مثلا با تغییر در شرایط و زمانهای یادگیری و چیزهای دیگه، مثلا میشه تو کل ماه 5 دفعه اون لغت دیده بشه و از یادمون نره
یعنی 5 بار یادآوری پیشرفته > 20 بار یادآوری ساده > 100 بار تکرار

س ن

سلام
من دانشجوی دکترای یکی از رشته های مهندسی هستم. به خاطر سالهای زیادی که درس خوندم و در کنکورها و امتحانهای مختلف شرکت کردم تجربیاتی کسب کردم که امیدوارم جرقه ای باشه برای حل مشکل شما. چیزی که من بهش رسیدم اینه که تعداد ساعت مطالعه یک درس می تونه ارتباط مستقیمی با نمره اون درس نداشته باشه! در واقع کیفیت مطالعه هست که مهمه، خیلی وقتها ما بدون تمرکز و طبق عادت متن درس رو روخونی می کنیم بدون این که دقیقا متوجه باشیم که هدفمون از خوندن اون قسمت چیه. در واقع باید کشف کنید که چطور می تونید یک مطالعه با بازده داشته باشید.
وقتی مطلبی رو می خونید دقیقا نسبت به اون مطلب هوشیار باشید یعنی در هر بخش ابتدا بفهمید هدف اون بخش چی هست و به خودتون یادآوری کنید که بعد از خوندن این مطلب انتظار می ره چه چیزایی یاد گرفته باشم. وقتی که اون بخش رو می خونید مدام هدفتون از خوندن اون بخش رو مد نظر قرار بدید این باعث می شه تمرکزتون افزایش پیدا کنه و سرعت خوندنتون بیشتر بشه چون تو متن دقیقا می دونید دنبال چی می گردید.
دیگه این که شاید شما بیش از حد به جزئیات می پردازید مشکلی که من همیشه داشتم! یه جور مطالعه با وسواس زیاد! وقتی که بیش از حد به جزئیات می پردازید پیوستگی بین مطالب از دستتون خارج می شه و با یک حجم وسیع از اطلاعاتی روبرو می شید که ظاهرا با هم رابطه ای ندارند. طبیعیه که یادگیری با این روش هم استرس زاست و هم بازده بسیار پایینی داره. من قبول دارم که برای مطالعه عمیق باید به جزئیات هم بها داد اما این که از اول وقتی که هنوز احاطه ای به موضوع نداریم مطلب رو با جزئیات کامل بخواهیم یاد بگیریم فرسایشی است. روش موثر اینه که زمانی رو که می خواهید به مطالعه اون درس اختصاص بدید به دو بخش تقسیم کنید. اول یک مطالعه اجمالی و سریع داشته باشید تا کلیت مطلب دستتون بیاد و در دور بعدی در حالی که دیگه می دونید اصل موضوع چی هست به جزئیات هم دقت کنید با این روش می بینید که مطالب سخت و پیچیده براتون بسیار آسون می شه.
دیگه این که می تونید از دانشجوهایی که گفتید تو فرصت کم درس می خونن و نتیجه خوب می گیرن بپرسید که چطور درس می خونن! یادمه یه امتحان داشتم که خیلی مشکل بود. متن کتاب هم خیلی سنگین بود و کتاب خیلی حجیم بود. از دوستم که همیشه نمره های بهتر از من می گرفت پرسیدم که چطور تو این وقت کم تونستی این درس رو بخونی؟ گفت من متن رو که نمی خونم! نگاه می کنم هرجا فرمول داره دو خط بالا و دو خط پایینشو می خونم! این یعی دقیقا برای امتحان دادن این کتاب رو خونده یعنی تو هر مطلبی که می خونده سعی کرده نیت و هدف طراح سوال رو حدس بزنه و در حالی که من به این گیر می دادم که چرا اینجا واو آورده!! اون فرسنگها از من جلوتر بوده و نتایج بهتری هم از من می گرفته.
خلاصه این که تو دنیایی که فرصتها کوتاه هستن و رقبا زیاد باید دید که با چه تمهیداتی می شه از فرصت بیشترین استفاده رو برد و چطور می شه روشها رو بروز و بهینه کرد

حسین

سلام
من دانشجوی سال پنجم دکتری دامپزشکی هستم با توجه به مطالبی که توی سایتتون در مورد یادگیری خوندم احساس میکنم شما میتونید کمکم کنید..من در مورد یادگیری و کمبود وقت سوال دارم
سوال اول:من از ترم اول در حد معدل الف شدن درس میخوندم .ولی علارغم همه تلاش هام همیشه معدلم از ۱۴٫۵ بیشتر نمیشه .اکثر همکلاسام همه درسارو توی فرجه فقط میخونن از من هم موفق ترند.پیش خودم فکر کردم که شاید یادگیری من ضعیفه و باید بیشتر تلاش کنم .تعطیلات عید پارسال رو کلا توی خونه موندم و درس خوندم طوری که از همه درسایی که داشتم فقط یه بخش کوچیکش مونده بود ولی آیا حق من این بود که با توجه به اینکه بعد از عید هم همش سرم توی کتاب بود …مشرووووط…بشم?
الانم منتظرم نمرات به زور قبول شدن این ترمم هم بیان .
خیلی ناراحت کنندس که جواب زحمتتو نگیری .یه نکته هم اضافه کنم که روز قبل از امتحان چون احساس میکنم هر چی خوندم یادم رفته چن تا تقلب روی ورق با خودم میبرم بلکه به جای ۱۴ شاید ۱۶ بشم ولی اغلب بدردم نمیخورن . دیگه خسته شدم .همه هم درس میخونن هم بیرون میرن هم باشگاه میرن ولی من……. با این تفاسیر به نظرتون چیکار کنم؟
سوال دوم:من علاقه دارم که زبان هم بخونم چون بالاخره این رشته ای که هستم باید زبان خوب بلد باشم . به یه نقطه ای هم رسیدم که میدونم از کلاسای بیرون زیاد سودی عایدم نمیشه ولی این داستان های کوتاه که تو اینترنت هست خیلی خوب یاد میگیرم
ولی آیا همینا کافین؟

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام حسین جان
این مشکلی که مطرح کردین خیلی پیچیدست و من هم اونقدری تخصص ندارم که کامل موشکافی کنم. شاید بهتر باشه به یه روانشناس درسی مراجعه کنین. البته این رو بگم که معدل پایان دنیا نیست. بنده خودم معدلم خیلی پایینه چون علاقه ای به درسهام نداشتم و درس نمیخوندم. ولی اینکه شما میخونین و نمره نمیگیرین برام عجیبه. شاید علاقه ای به دامپزشکی ندارین و یا شاید فقط یه مشکل روانشناختی باشه. وقتی فکر میکنین که ممکنه نمرتون کم بشه، به قول روانشناسا کم شدن نمره رو جذب خودتون میکنین. یا شاید استرستون خیلی بالاست. من خودم به شخصه خیلی استرسی هستم. به اندارزه ای که مثلا شب کنکور کارشناسی اصلا خوابم نبرد و کنکور رو خراب کردم. طبق ترازی متوسطی که تو کانون میاوردم بایستی قاعدتا رتبم بین 100 تا 200 میشد ولی هزار و خورده ای شدم!
در کل بهت پیشنهاد میکنم زیاد نگران نمره نباشی. چون به مقاطع بالاتر زندگی میرسی و میبینی نمره اونقدری تاثیر تو روال زندگیت نداره. بیشتر سعی کن که تجربه کسب کنی و یاد بگیری. نه اینکه نمره بگیری.
در رابطه با زبان انگلیسی اگه به این روشی که در سایت گفتیم عمل کنی، مثلا پنج استراتژی برای تقویت مکالمه زبان انگلیسی، داستان های کوتاه به همراه فایل صوتیشون مناسبه.
اما اگه میخوای خیلی حرفه ای عمل کنی بهت پیشنهاد میکنم که حتما اپلیکیشن اندروید زبانشناس ما رو دانلود کن. خیلی در یادگیری زبان و مکالمه به دردت میخوره.
امیدوارم موفق باشی

شهره

درود بر شما
من مدتي هست كه دارم روي رونشناسي يادگيري مطالعه مي كنم دليل ان هم اينه كه معلم هستم و نتيجه تلاشم رو به دانش اموزانم انتقال مي دهم سوالي داشتم خدمتتون ! مي تونين بفرماييد من چطور مي تونم مقالاتي رو در زمينه ي روشهاي موثر يادگيري زبان خارجي پيدا كنم ! همچنين ايا كتابي در اين زمينه يا مقاله اي هست كه ساعت داده باشه مثلا شنيدم مي گن ٥٠٠٠ ساعت مطالعه زبان انگليسي مي تواند فرد را مسلط كند سپاسگزارم

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام شهره جان در سایت زبانشناس ما داریم همین کار رو میکنیم دقیقا ما درگیر ارائه روش های نوین، علمی و کاربردی یادگیری زبان هستیم که میتونین مطالعه بفرمایین.
مثلا این مقالات رو حتما بخونین
پنج استراتژی برای تقویت مکالمه: http://zabanshenas.com/speaking-development-strategies/
بهترین کتاب یادگیری زبان: http://zabanshenas.com/?p=12938
چگونه با فیلم زبان یاد بگیریم: http://zabanshenas.com/?p=12950

حسین

سلام. من شخصا زبان را به این روش یاد گرفتم البته 40 سال پیش. کتاب مورد علاقه ام را میخریدم وهر روز صبح از ابتدای آن صفحه ای جدا میکردم وتا آخر روز فرا گرفته وسپس آن صفحه را در ساعت معین نابود میکردم . پس از پایان کتاب اگر راضی بودم کتاب دیگری راخریداری واگر نه همان کتاب را مجددا به همین روش ادامه میدادم.

حسین ناصری
حسین ناصری

چه كار خلاقانه اي انجام ميدادين ☺️ فقط يه مقداري اين كار ‘نا دوستدار طبيعت’ نيست؟

غزاله

من رشته ی تحصیلیم مکانیک هست و توی این رشته تحلیل ها و فورمول های زیادی وجود داره که همشون باید به خاطر سپرده بشه و تنها روشی که به نظرم موثر واقع شده اینه که توی طول ترم درس میخونم و سعی میکنم زمان هایی رو برای مرور اختصاص بدم و چون فورمول ها هرچند وقت یک بار و مخصوصا وقتی که فراموش شدن دوباره خوانی میشن ، به یاد میمونن . روش انجام دادنش ساده است و باید چیزی که میخواین به یادتون بمونه هرچند وقت یکبار و مخصوصا وقتی احساس کردین فراموش شده دوباره بهش مراجعه کنین نکته : در لحظه به خاطر آوردن 1- استرس نداشته باشین 2- متکی به یادداشت و کتابی نباشین

داوود

دوستان برای یادگیری بهتر و ماندگار از منحنی فراموشی استفاده کنند. مثال برای این موضوع استفاده از جعبه لایتنر است.

حسین ناصری
حسین ناصری

ممنون داوود جان. موضوعی که اینجا مطرح هست کمی با منحنی فراموشی و مساله لایتنر فرق داره. در لایتنر قبل از اینکه فراموشی صورت بگیره بایستی یاداوری انجام بشه ولی اینجا برعکس هست. در ضمن در لایتنر ادعا میشه که اگر موضوعی از خانه ی آخر بیرون بیاید به حافظه ی بلند مدت انتقال یافته و هیچوقت فراموش نمیشود در حالی که خودم این رو امتحان کرده ام (روی لغات انگلیسی) اما نتیجه آنطوری که ادعا شده بود نبود. دوستان نیز میتوانند تجربات خودشونو از استفاده از لایتنر بیان کنن.

حمیدرضا

خیلی جالبه که من این موضوع را بارها تجربه کردم، اما همیشه به عنوان ضعف خودم بهش نگاه می کردم. و جالبتر اینکه وقتی مرتبه دوم با فاصله زمانی مطلبی رو می خونم خیلی بهتر و دقیق تر توی ذهنم میمونه.

حسین ناصری
حسین ناصری

خیلیا فکر میکنن که مشکل داره یا مشکل از خودشونه و… درحالی که معمولا روش هایی که در کوتاه مدت جواب میدن به درد بلند مدت نمیخورن

گودرزی

من بارها اينو تجربه كردم كه وقتي براي يادگيري چيزي تلاش مي كنم كه در مدت زماني نه چندان دور به اون نياز دارم اما گاهي برا يادآوري يا استفاده ازون دچار مشكل ميشدم اما وقتي مدت زماني طولاني تر از اون يادگيري مي گذشت هروقت دوباره بر ميگشتم و مرور مي كردم در عين حال كه تصور ميكردم چيزي يادم نيست يا واقعا يادم نبودو گويا مطالب جديد بود اما درك عميق تر و حتي بسيار ساده تر از موضوع به دست مي آوردم كه واقعا برام عجيب بود

حسین ناصری
حسین ناصری

دقیقا این چیزی که شما تجربه کردین مطابق با نظریات جدیدی هست که روانشناس ها در این زمینه بدست آوردن. متاسفانه دانش آموزان و دانشجویان اکثرا از روش های حفظی شب امتحانی یا تکرار های متوالی استفاده میکنن که اولی فقط بدرد روز امتحان میخوره و دومی کارایی زیادی نداره. در حالی که اگر از نظریات جدید استفاده بشه نه تنها به مرور کمتری نیاز هست بلکه درصد یادگیری و یاداوری بالاتر میشه.

فریدون

فرق بینِ ‘ پاک شدن در ذهن ‘ و ‘غیرقابل دسترسی بودن برای ذهن ‘ چیست ؟

حسین ناصری
حسین ناصری

پاک شدن اطلاعات که مشخصه. یعنی اطلاعات به طور کلی ازبین بره. مثلا مثل هارد کامپیوتر که اطلاعات رو از توش پاک میکنیم. اما غیر قابل دسترس بودن اطلاعات یعنی اطلاعات در ذهن وجود داره. اما بنا به دلایلی (استرس، خستگی، شرایط خاص و …) یاداوری اونها به درستی انجام نمیشه. برای همین اگر دیدگاهی بلند مدت به موضوعی داریم، اولویت ما نباید این باشه که اون موضوع رو خوب ‘حفظ’ کنیم بلکه باید این باشه که طوری یاد بگیریم که در شرایط مختلف و در طول زمان یاداوری اون راحت تر باشه. که این کار رو با همین تکنیک هایی که تو مقاله توضیح دادم میشه انجام داد.

رسول

البته اين موضوع در بحث ذخيره سازي اطلاعات در حافظه هاي كامپيوتري هم صادقه بطوريكه وقتي با انبوه اطلاعات پراكنده روبرو هستيم در مواقعي دسترسي خيلي ساده نيست و اگر شيوه بايگاني مناسبي نداشته باشيم مشكل ساز ميشه ضمن اينكه وقتي اطلاعات انبوه و پراكنده باشه باعث كندي در اجراي دستورات پردازش اطلاعات هم خواهد شد

حسین ناصری
حسین ناصری

رسول جان تا اونجايي كه ميدونم هرچقدر دسته بندي اطلاعات در كامپيوتر بهتر باشه اونها راحت تر بازيابي ميشن. ظاهرن وقتي هارد كامپيوتر رو هم دفراگ ميكنيم همين كار صورت ميگيره. ولي در ذهن انسان هرچقدر اطلاعات به هم تنيده باشن بازيابيشون راحتتر ميشه.

ابراهیم

به طور كلي فرضيه غلطي نيست ولي من متوجه نشدم، آيا تكرار مطلب به موضوع كمك نمي كنه؟!

حسین ناصری
حسین ناصری

ابراهیم تکرار مطلب به چه صورتی؟ اگر در هر تکرار چیزی بمون اضافه بشه اشکالی نداره. مثلا فرض کن یک شعری داریم حفظ میکنیم. فرض کن با ده بار تکرار شعر رو حفظ شدیم. طبق این نظریه تکرار های بعدی چیزی به ما اضافه نمیکنه و باعث نمیشه که بعدا اون رو بهتر بتونیم یاداوری کنیم. پس به جای اینکه یه روز این شعر رو بیست بار تکرار کنیم در روز اول اون رو ده بار تکرار میکنیم و حفظ میشیم. بعد چند روزی صبر میکنیم که تا حد زیادی از یادمون بره و دوباره 10 دور دیگه اون رو تکرار میکنیم. در این حالت شعر تا حد خیلی خوبی در ذهنمون قابل دسترس باقی میمونه.

مجید

یعنی وقتی مطالب غیر قابل دسترس شد مجددا مرور کنیم؟

حسین ناصری
حسین ناصری

مجید نکته ای که در این مساله وجود داره اینه که هرچه قدر یه چیزی بیشتر از یادمون رفته باشه اگه اون رو یاداوری کنیم بهتر تو ذهنمون ذخیره میشه. فرض کن مثلا یه لغتی رو میخوایم به انگلیسی حفظ کنیم. اگر مثلا تو یک دقیقه اون رو ده بار هم تکرار کنیم شاید یک ماه بعد از یادمون رفته باشه. اما مثلا اگر در طول ماه 4 بار به طور تصادفی با اون لغت برخورد کنیم و یاداوری کنیم احتمال اینکه دو ماه بعد اون یادمون مونده باشه بسیار زیادتره

رضا

آقا جالب بود، یه کمی امیدوار شدیم. یکی دو سالی هست که با خودم کلنجار میرم که دیگه سنی ازم گذشته و فراموشی ام زیاد شده. قبلا - اون موقع ها که جوانتر بودم- یه لغت (انگلیسی) رو که یاد میگرفتم، معنی و تلفظ /فونتیکش رو هم یاد میگرفتم و مدتها و شاید حال حاضر هم یادم می موند. ولی الان دیگه اون قدرت یادگیری رو ندارم و زود فراموش میکنم.
هرچند دیگه اون تمرین بازیابی رو هم ندارم. در هر صورت ممنون از اشتراک گذاری.

حسین ناصری
حسین ناصری

خواهش میکنم. کلا باید اطلاعات رو تو شرایط مختلف بازیابی کرد تا همچین مشکلی پیش نیاد

محمود

سلام . بحث فراموشی سازمانی یا دانش زدایی برنامه ریزی شده از مباحث جدید و مهم در افزایش یادگیری و مقومت به تغییرات است.

حسین ناصری
حسین ناصری

دقیقا. اما متاسفانه کمتر به آن پرداخته می شود

محمود

این مباحث جدید است و کار زیادی روی آن انجام نشده است . راه کار ها مشخص نیست . نتایح مشخصی به صورت کار واقعی انجام نشده . من خودم تا کنون نفههمیدم دقیقا باید چه کار کرد . البته چند مثال دیده ام . اما مثل رفتن به کره ماه است.
یعنی مثل این است که کسی چیزی را خوب نمی داند و باید درباره آن سخنرانی کند. البته می توان تحقیقات خوبی انجام داد. یک مثال کاربردی هم اجرا کرد.

حسین ناصری
حسین ناصری

تحقیقات که در این زمینه به اندازه ی کافی صورت گرفته اما طول میکشد تا روش های قدیمی کنار گذاشته بشن و اینها جایگزین آن بشوند. بایستی از کارهای کوچیک شروع کرد. مثلا ما داریم این روش هارو در نرم افزار آموزشی خودمون پیاده سازی میکنیم تا نتایج اون رو ببینیم.

محمود

منظور من تحقیقات اولیه نیست . بلکه اجرای آنها و دریافت نتایج واقعی به تعداد زیاد.
البته بحث استفاده از نرم افزار بد نیست. اما آیا شما قبل از طراحی نرم افزار می توانید با چند مثال عملا باعث فراموشی دانش قبلی بشوید ؟
به یاد نرم افزارهای سیستم مدیریت افتادم . در واقع باید یک سیستم وجود داشته باشد . حالا استفاده از نرم افزار برای مستند سازی و ارتباطات باعث ایجاد سیستم می شود ، من بعید می دانم.

حسین ناصری
حسین ناصری

لازم نیست که کاربر را مجبور کرد که چیزی را فراموش کند. بلکه کافی است که به طور طبیعی مدتی از زمان یادگیری قبلی بگذرد. درضمن فراموشی همانطور که در مقاله آمده است 0 یا یک نیست بلکه درصدی است. بنابراین منظور ما این است که درصد قابل توجهی از مطلب در ذهن دست نیافتنی شده باشد.

محمود

در واقع ذهن و مغز برای بقا خود نیاز به گردش اطلاعات دارد. اگر اطلاعات جدید وارد نشود احتمالا اطلاعات قبلی مجددا مرور می شود. می شود با سیستم مناسبی اطلاعات جدید را در معرض مشاهده قرار داد.
در واقع دلیل اینکه به این مبحث زیاد پرداخته نمی شود این است که باید اقدامات زیادی در حوضه های مختلف انحام داد و نتیجه هم صفر و یک نیست و درصدی است.

حسین ناصری
حسین ناصری

دقیقا در حال پیاده سازی همین کار هستیم که گردش طبیعی اطلاعات باعث افزایش بهره وری بشود.

محمود

خوب است. اگر به نتایجی رسیدید در دسترس قرار دهید تا نتایج آن اعتبار بالاتری کسب کند.

هاشم

سلام در سازمانها هم فراموشی داریم که به دودسته تصادفی و هدفمند تقسیم میشود.
فراموشی هدفمند : نوعی فراموشی است که افراد سازمان دارای یک توانمندی و دانش قدیمی هستند که بازدارنده توسعه است و سازمان تصمیم به حذف آن می گیرد پس با برنامه ریزی باید دانش قبلی را حذف و دانش جدید را جایگزین نمود
فراموشی تصادفی : برخی دنش ها و توانمندی ها که در انحصار یک یا چند نفر است و با جابجایی انتقال و بازنشستگی از دست می رود و باعث میشود سازمان هزینه زیادی برای بدست آوردن آن دانش پرداخت نماید

حسین ناصری
حسین ناصری

چه جالب بود نمیدونستم. با وجود اینکه دو مقوله ی جدا هستن ولی شباهتهای زیادی به هم دارند.

مهران

با عرض سلام امیدوارم حالتان خوب باشد . با عرض پوزش از اینکه مزاحم اوقات شریف می شوم. غرض از مزاحمت ، گرفتن راهنمایی از شما که در زمینه زبانشناسی از کارشناسان این امر هستید.در واقع با مشکلاتی در حال جنگ هستم که شاید شما بتونید کمکم کنید و اگر اجازه بدهید برایتان توضیح می دهم. در حدود دو سال است که به کانادا مهاجرت کرده ام. پس از ورود مثل همه مهاجرها با مشکلات زیادی روبرو شدم. یکی از آنها این بود که اینجا اصلا و ابدا کاری به این ندارند که شما چه تحصیلاتی دارید و چه بلدید و که هستید . دکترید؟ مهندس هستید؟ خوب اینها رو بودید و آن دوره گذشته. از اول باید شروع کنید چون اینجا شما با یک رفیوجی که از سومالی آمده و حتی سواد خواندن و نوشتن ندارد هیچ فرقی ندارید. البته مشکلات دیگه هم بود و هست که سر شما را بخاطر آنها درد نمی آورم. به هر حال خیلی ها برای اینکه یک کارگر ساده نباشند قصد به تحصیل مجدد می کنند. یکی مثل من. حالا اینجا است که مشکل جدیدی آغاز شد. بعد از گذراندن امتحانهای انگلیسی و ریاضی یک کالج ؛ وارد دوره آی تی شدم و در حال تحصیل هستم. بماند که نحوه درس دادن و آموزش کلا بسیار متفاوت است(استادان دانشگاههای ایران را باید رو چشم گذاشت. واقعا دمشون گرم) مشکل من انگلیسی است. باید هر روز مطالعه سنگینی داشته باشم و اینکار را هم می کنم ولی متاسفانه بعد از مطالعه چیزی یادم نمی ماند . حجم مطالب زیاد ، و وقت کم ؛ و آموزش اینجا هم می گوید : Self Study. حالا من از شما خواهش می کنم بفرمایید چه جوری می تونم این مشکل بزرگ رو که بسیار تعیین کننده برای زندگی من هست را می توانم حل کنم. بسیار متشکر می شوم که عنایت بفرمایید و راهنمایی بفرمایید.

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام ببخشید من دقیقا متوجه منظورتان نشدم شما زبان انگلیسی کتاب ها را نمیفهمید ؟ یعنی از لحاظ زبان انگلیسی ضعیف هستید یا خود کتاب برایتان سخت است؟

مهران

با عرض سلام و با تشکر از پاسخ شما . شاید منظور خودم رو خوب نرسونده باشم. من در امتحان آیلتس نمره 7 گرفتم و در حدود دو سال هم هست اینجا زندگی می کنم و باید برای زنده موندن با هر کس و ناکسی اینجا سر و کله بزنم. توی خوندن انگلیسی و درک کتاب مشکلی ندارم ولی مشکل من در این است به خاطر سپردن مطالب برایم سخت است. مطلب را می خوانم ومی فهمم ولی چند ساعت دیگر اصلا یادم نمی آید چه خوانده ام. و حتی صفحاتی که خوانده ام برایم جدید هستند انگار نه انگار که چند ساعت پیش آنها را خوانده بودم. امیدوارم توانسته باشم مشکلم را روشن کرده باشم. باز هم از شما سپاسگزارم.

حسین ناصری
حسین ناصری

میشه بفرمایید مطلبی که میخوانید چی هست؟ آیا تئوریه یا عملی حفظ کردنیه یا انجام دادنی؟ بیشتر توضیح بدین میتونم بهتر راهنمایی کنم.

حسینی

سلام، ممنون از سایت خوبتون. من داوطلب کنکور ارشد مشاوره هستم و زمان کنکور اردیبهشت ماه است. میخواستم بدونم تا اون زمان من چجوری میتونم زبانم رو تقویت کنم؟ بالاخص افزایش دامنه لغت؟

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام
براي افزايش دايره ي لغات توضيحات مفصلي تو سايتمون گذاشتيم
اپليكيشن زبانشناس و كار ما براي كنكوري ها يي كه مثل شما از زمان كمي برخوردارن شايد بهترين راه نباشه اما اگه ميخواين به صورت منطقي دايره لغت و سطح زبانتونو افزايش بدين ميتونين از اپليكيشن زبانشناس ما استفاده كنين

شهاب

محل نگه داري اطلاعات در مغز غده ي هيپو كامپ با مكانيزم ثبت الكتريكي مي باشد
پس عملا حافظه پاك نمي شود
اين اولين گزاره اي كه مقدمات شما را رد مي كند

حسین ناصری
حسین ناصری

مگر بنده گفتم حافظه پاک می شود؟ اگر بقیه ی مقاله را می خواندید دقیقا نوشته ام که حافظه هیچوقت پاک نمی شود بلکه غیر قابل دسترس می شود

مهدی

سلام از آشنايي با شما خوش بختم ما گروهي داريم بين دانشجوهاي دانشگاه تهران و علوم پزشكي كه به فعاليت در حوزه زنان مشغول هستيم. يكي از شاخه هاي تحليلي اين موضوع برميگرده به حوزه زبانشناسي، اگر شما علاقه به پژوهش در اين باره دارين خوش حال ميشم اعلام کنید.

بهروز

با سلام و احترام سوالی داشتم از خدمتتون چطور باید گارد و مقاومت در برابر یادگیری رو شکست … من خودم زبان انگلیسی قوی و خوبی ندارم .. چند بار سعی کردم که خودم شروع به مطالعه کنم یا کلاس برم .. ولی احساس میکنم که خیلی سختم هست و ذهنم مقاومت میکنه … لطف میکنید اگه من رو راهنمایی کنید با تشکر

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام برای این موضوع بایستی انگیزه ی خودتون رو بالا ببرید. با انجام کارهای جدید. همچنین انگلیسی رو از روشی که دوست دارین بخونین. مثلا احتمالا هیچکس نباشه که از فیلم خوشش نیاد. شما هم میتونین از فیلم استفاده کنین کم کم

علی

سلام.
حافظه و قدرت تمركزم بشدت كم شده ؛ طوريكه براى امتحان تخصص دچار مشكل شدم؛ براى قبولى تلاش كردم اما نشد ؛ اميدوارم بتونى كمكم كنى ؛ ممنون

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام ببینید حافظه هیچوقت کم نمیشه بلکه حواس پرتی بیشتر عامل این موضوعه. حواسپرتی هم دلایل متعددی میتونه داشته باشه. مثلا اینکه علاقه به مطلب نداشته باشین یا اینکه اصلا تمرکزتونو یه عامل دیگه به هم زده به هرحال اگر به رشتتون علاقه دارین بایستی عوامل مخل رو شناسایی و درمان کنین

Doghdo

درود.من با نگاه کردن خیلی چیزها را یاد میگیرم البته اگر میکائیلی یا کامپیوتری باشد ولی کتابی اصلا نمیتونم .بیشتر باید عملی ببینم تا همیشه درذهنم بماند

حسین ناصری
حسین ناصری

سلام
میکائیلی چی هست تا الان نشنیدم؟

mahzin

واقعا درسته
بنده گاهی اوقات چیزی رو که فراموش میکنم وقتی دیگران میخوان در به خاطر آوردنش کمکم کنند ازشون میخوام که اجازه بدن خودم به یاد بیارم چون اینجوری بیشتر تو ذهنم میمونه

حسین ناصری
حسین ناصری

دقیقا این کاری که میکنید در راستای همین نظریه هست.